TAF Discussion Group
https://www.facebook.com/share/p/1EWnatsqeP/
ณภัทร อดิศวร
2สค69
โดรนพลีชีพรัสเซียไม่ได้มีแค่ Shahed และ Geran
และนี่คือ
 "4+1 โดรนพลีชีพที่เราอาจเคยเห็นผ่านตาในคลิปฝั่งยูเครนที่ทำการสกัดกั้นครับ" 
ความฮือฮาที่นำไปสู่ "ยุคตื่นโดรนพลีชีพ" เกิดขึ้นเมื่อรัสเซียใช้โดรน Shahed-136 ถล่มใส่ยูเครน โดยเป็นอาวุธโจมตีทางลึก
ที่ราคาถูกกว่าการใช้จรวดร่อนหรือขีปนาวุธ และมีการต่อยอดสู่รุ่นที่รัสเซียผลิตเองในชื่อ Geran แล้วก็ถูกปรับปรุงมาเรื่อยๆ จาก
ใบพัดสู่ไอพ่น ที่ปัจจุบันก็ยังคงการใช้โจมตียูเครนมาโดยตลอด
แต่ในคลิปการสกัดกั้นโดรนพลีชีพของยูเครน จะปรากฏโดรนพลีชีพที่หน้าตาคล้ายหรือไม่ใช่ Shahed หรือ Geran อยู่ด้วย
ซึ่งก็ถูกใช้งานในการโจมตียูเครนหลายๆ แต่อาจจะไม่เด่นเท่า Geran  ซึ่งผมยกมา 4+1 แบบ ครับที่รัสเซียมีการใช้งาน
1. Garpiya-A1
ฝาแฝดของ Geran-2 ครับ มีมิติที่ค่อนข้างใกล้เคียงกันจนแยกกันไม่ออกเลย
- เครื่องยนต์ใบพัดลูกสูบสามารถทำความเร็วได้ 150-180กม./ชม.
- นำวิถีด้วย GLONASS / GPS มีสายอากาศแบบ Kometa-M ต้านการรบกวนสัญญาณ EW
- ขนาดหัวรบ 40-50กก.
- ระยะบินไกล 1000-1500กม. ขึ้นอยู่กับขนาดหัวรบ
- ราคา ถูกประเมินไว้ที่ 1.9 แสน ถึง 2.9 แสนเหรียฐสหรัฐฯ หรือ 6.5-10 ล้านบาท โดยราคานี้เป็นราคาเฉลี่ยต่อลำที่บวก
คิดค่าตั้งโรงงานผลิตและการสนับสนุนนำเข้าชิ้นส่วนของโดรนเพิ่อการผลิตจากต่างประเทศด้วย
2.Italmas
ผลิตโดน ZALA Aero group รัสเซีย  ถูกออกแบบมาเพื่อเป็นโดรนพลีชีพระยะกลาง-ไกล ผลิตด้วยคอมโพสิท
- ใช้เครื่องยนต์เบนซิน ขับเคลื่อนด้วยระบบใบพัด ความเร็วที่ทำได้อยู่ที่ 180-200กม./ชม.
- นำวิถีด้วยระยบ GLONASS/INS พร้อมด้วระบบต่อต้านสงครามอิเล็กทรอนิกส์
- หัวรบขนาด 10-15 กก
- ระยะบินไกลสุด ประมาณ 200-300กม. ขึ้นอยู่กับขนาดหัวระเบิด
- ราคาต่อลำ 5.0-5.5 หมื่นเหรียญฯ หรือ 1.7-1.9 ล้านบาทไทย
3.Gerbera
โดยที่ถูกใช้เป็นนกต่อหรือก็คือ เป้าลวง ที่บินร่วมกับ Shahed และ Geran เพื่อหลอกให้ระบบป้องกันภัยทางอากาศยูเครน
มาสกัดแทนด้วยลักษณะที่คล้ายๆกันแต่ขนาดเล็กกว่า แม้ว่าจะเป็นเป้าลวง แต่ตัวนี้ก็ติดหัวรบและสร้างความเสียหายได้เช่นกัน
- ความเร็วที่ทำได้ 140-180กม.
- นำวิถีด้วย GLONASS พร้อมระบบ Autopilot พร้อมทั้งรับสัญญาณ 4G และ อินเตอร์เน็ตเพื่อใช้ควบคุมและส่งคำสั่งให้ได้
- หัวรบขนาด 3-5 กก. แต่ถ้าใช้ในภารกิจเป้าลวง ตัวไม่ติดตั้งหัวรบ
- ระยะปฏิบัติการไกลสุด 300-600 กม. ขึ้นอยู่กับขนาดหัวรบหรือภารกิจ
- ราคาประมาณ 1 หมื่นเหรียญสหรัฐฯ หรือ 3.3 หมื่นบาท
4.Privet-82XL
ผลิตโดยบริษัท KB Oko เป็นรุ่นพัมฒนาจาก Privet-82 ให้เป็นโดนพลีชีพระยะกลาง เพิ่มถังเชื้อเพลิง เพิ่มขนาดทำให้บินได้ไกล
และติดตั้งหัวรบที่หนักขึ้น
- ความเร็วที่ทำได้ 80-140 กม.
- นำวิถีด้วย GPS/GLONASS พร้อมระบบบินอัตโนมัติควบคุมการบินและระบบถ่ายทอดสัญญาณ
- หัวรบ 10 กก.
- ระยะบินไกลสุด 100-150กม.
- ราคาเพียง 3-6 พันเหรียญสหรัฐฯ หรือ ประมาณ 1-2 แสนบาท
และสุดท้ายคือ +1 เพราะเรายังไม่เคยเห็นของจริง คือ
S8000 Banderol  เป็นกึ่งจรวดร่อนกึ่งโดรนพลีชีพ ที่ขนาดเล็กพอจะติดตั้งบน UAV ได้ แต่ใช้เครื่องยนต์ไอพ่น
ที่ทำให้มีความเร็วที่สูงและยากต่อการสกัดกั้นมากขึ้น ล่าสุดเหมือนจะมีภาพ UAV แบบ Orion ของรัสเซียที่ติดตั้ง S8000
ใต้ท้องแบบชัดเจนออก แต่สุดท้ายภาพดังกล่าวมีการยืนยันว่า เป็นภาพ AI เท่านั้น
- ความเร็วที่ทำได้ 500-600 กม./ชม.
- นำวิถีด้วยระบบ GPS/GLONASS
- หัวรบขนาด 80-114 กก.
- ระยะบินไกลสุด 400-500กม.
- ราคาอยู่ที่ 5-8 หมื่นเหรียญสหรัฐฯ หรือ ประมาณ 1.7-2.8 ล้านบาท

     นี้คือโดรนบางส่วนที่เราอาจจะเห็นได้จากหลายคลิปในสงครามยูเครนที่ไม่ใช้โดรนแบบ Shahed หรือ Geran ครับ
สิ่งหนึ่งที่แสดงให้เห็นคือ เราอาจจะเห็นยูเครนใช้ FP-1/2 หรือ รัสเซีย ใช้ Geran  เป็นหลัก แต่ทั้งสองประเทศไม่ได้ตั้งเป้าว่า
ต้องพึ่งพาโดรนเพียงแบบเดียว อย่างที่ผมเคยโพส ยูเครนมีโดรนถีง 6-7 แบบในการใช้โจมตี รัสเซียเองก็มีทั้งที่ผมยกตัวอย่าง
และ นอกเหนือจากนั้นอีก มองกลับมาที่ไทยที่ผมรู้สึกคือ โดรนอาจจะเป็นหนึ่งในอาวุธที่ผมมองว่า ไม่ต้องยึดว่าควรมีแบบเดียว
การมีโดรนที่หลากหลายช่วยให้มีทางเลือกในการใช้งานมากขึ้น ยิ่งถ้ามองว่าอยากให้พึ่งพาเอกชนในอุตสาหกรรมโดรนมากขึ้นด้วย
เพราะเมื่อมีโดรนแบบเดียวหมายความว่าเราปิดโอกาสการแข่งขันบริษัทอื่นๆ ไปเลย ดังนั้นโดรนพลีชีพเหมือนกันเราก็มีหลายแบบ
ให้มีทางเลือกการใช้งาน และ เปิดโอกาสการแข่งขันของอุตสาหกรรมโดรนมากขึ้นครับ ไว้ผมจะลองมาโพสแล้วกันครับ ว่าผมมองแบบนี้ยังไง

	ณภัทร อดิศวร

JKP Engineering Co.,Ltd.
2 ชั่วโมง
 ·
📡 FM และโทรทัศน์ดิจิทัล DVB-T2 อยู่ร่วมสถานีเดียวกัน จะเกิดสัญญาณรบกวนหรือไม่
มีหลายท่านสอบถามกรณีสถานีในจังหวัดขอนแก่นที่มีวิทยุ FM ความถี่ 90.75 MHz และ 92.25 MHz ขณะเดียวกันในพื้นที่เดียวกันก็มีระบบโทรทัศน์ดิจิทัล DVB-T2 ซึ่งใช้ความถี่ในย่าน UHF และมีระบบ Combiner รวมหลายช่องความถี่เข้าสู่สายอากาศร่วม จึงเกิดคำถามว่าระบบทั้งสองจะส่งผลกระทบต่อกันหรือทำให้เกิดความถี่แปลกปลอมหรือไม่
คำตอบทางวิศวกรรมคือโดยปกติไม่ควรเกิดผลกระทบโดยตรงหากเครื่องส่งระบบกรอง Combiner สายส่ง สายอากาศและจุดต่อทั้งหมดได้รับการออกแบบติดตั้ง และบำรุงรักษาอย่างถูกต้อง
📻 ความถี่ FM กับ DVB-T2 อยู่ห่างกันมาก
ระบบ FM ใช้งานในย่านประมาณ 87.5–108 MHz ส่วนโทรทัศน์ดิจิทัล DVB-T2 ใช้งานในย่าน UHF ซึ่งอยู่สูงกว่าหลายร้อยเมกะเฮิรตซ์ดังนั้น FM ที่ 90.75 MHz และ 92.25 MHz จึงไม่ได้อยู่ใกล้กับความถี่โทรทัศน์ดิจิทัล และไม่ควรเข้าไปรบกวนกันโดยตรงจากเหตุผลเรื่องความถี่เพียงอย่างเดียวอย่างไรก็ตามการอยู่คนละย่านความถี่ไม่ได้หมายความว่าจะละเลยการออกแบบระบบได้เพราะสถานีส่งกำลังสูงยังต้องคำนึงถึงการคัปปลิงระหว่างสายอากาศการย้อนกลับของกำลัง RF และการทำงานไม่เป็นเชิงเส้นของอุปกรณ์
⚙️ Combiner ของทีวีดิจิทัลไม่ใช่เพียงตัวรวมสัญญาณ
จากภาพที่นำมาให้ชมเป็นระบบ Combining Network กำลังสูงที่ประกอบด้วย Cavity Filter, Rigid Coaxial Line, Manifold, Directional Coupler และอุปกรณ์ตรวจวัดกำลัง Combiner ลักษณะนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงนำกำลังจากหลายเครื่องส่งมารวมกันแต่ทำหน้าที่เป็นระบบกรองความถี่หลายตอนด้วยแต่ละ MUX จะมีชุดกรองประจำช่องของตนเองเพื่อให้สัญญาณที่ต้องการผ่านไปยังสายอากาศและลดการย้อนกลับของพลังงานจาก MUX อื่นเข้าสู่เครื่องส่งจึงอธิบายได้ว่า Combiner ของ DVB-T2 เปรียบเสมือนการนำ Band-pass Filter คุณภาพสูงหลายชุดมาจัดรวมอยู่ในเครือข่ายเดียวกันโดยต้องรักษาทั้งค่า Insertion Loss, Return Loss, Isolation, Group Delay และ Power Handling ให้อยู่ในเกณฑ์การออกแบบ
📺 ทำไมต้องใช้ฟิลเตอร์หลายตอน
สัญญาณ DVB-T2 ใช้การมอดูเลตแบบ OFDM และมีแบนด์วิดท์กว้างประมาณ 8 MHz ต่อหนึ่งช่องความถี่ สัญญาณจึงต้องผ่านระบบกรองที่ควบคุมรูปร่างของสเปกตรัมอย่างระมัดระวัง
ระบบกรองหลายตอนช่วยทำหน้าที่สำคัญได้แก่
🔹 ให้สัญญาณของ MUX ผ่านได้ครบทั้งแบนด์วิดท์
🔹 ลดพลังงานนอกช่องความถี่
🔹 เพิ่ม Isolation ระหว่างเครื่องส่งแต่ละ MUX
🔹 ป้องกันกำลังจากเครื่องส่งหนึ่งย้อนกลับเข้าไปยังอีกเครื่องส่ง
🔹 รักษาค่า Impedance ของระบบให้ใกล้เคียง 50 โอห์ม
🔹 ลดผลกระทบต่อ MER และคุณภาพการมอดูเลต
ดังนั้นคำว่าฟิลเตอร์หลายชั้นถือว่าอธิบายได้ถูกต้องในภาพรวมแต่ในทางวิศวกรรมควรเรียกว่า Multi-resonator Channel Filter หรือ High-Q Channel Combining Network
⚠️ ความถี่แปลกปลอมเกิดขึ้นได้จากอะไร
แม้ระบบจะอยู่คนละย่านแต่ความถี่แปลกปลอมยังสามารถเกิดขึ้นได้หากอุปกรณ์บางส่วนทำงานไม่สมบูรณ์
สาเหตุสำคัญได้แก่
🔸 Power Amplifier ทำงานใกล้จุดอิ่มตัวหรือไม่เป็นเชิงเส้น
🔸 เครื่องส่งได้รับกำลังย้อนกลับจากระบบสายอากาศ
🔸 Filter หรือ Combiner จูนคลาดเคลื่อน
🔸 จุดต่อหน้าแปลนหรือคอนเน็กเตอร์หลวม
🔸 ผิวสัมผัสโลหะเกิดสนิมหรือออกซิเดชัน
🔸 เกิด Passive Intermodulation หรือ PIM
🔸 ค่า VSWR สูงหรือ Return Loss ไม่ดี
🔸 Isolation ระหว่างสายอากาศไม่เพียงพอ
🔸 ระบบกราวด์และ Bonding มีความไม่ต่อเนื่อง
ในกรณีเหล่านี้อุปกรณ์หรือจุดสัมผัสที่ผิดปกติอาจทำตัวเสมือนองค์ประกอบไม่เป็นเชิงเส้นและสร้าง Intermodulation Product ขึ้นมาได้
🔬 กรณี FM 90.75 และ 92.25 MHz
ความถี่ FM ทั้งสองห่างกัน 1.50 MHz หากต้องการวิเคราะห์ Intermodulation ต้องคำนวณผลิตภัณฑ์จากหลายลำดับ เช่น
* 2f1 − f2
* 2f2 − f1
* 3f1 − 2f2
* 3f2 − 2f1
ผลิตภัณฑ์ลำดับสามที่ใกล้กับความถี่ต้นทางจะอยู่ที่
* 2 × 90.75 − 92.25 = 89.25 MHz
* 2 × 92.25 − 90.75 = 93.75 MHz
จึงเห็นได้ว่าผลิตภัณฑ์ IMD ลำดับต่ำจากสองความถี่นี้ยังคงอยู่ใกล้ย่าน FM ไม่ได้กระโดดขึ้นไปถึงย่าน UHF ของโทรทัศน์ดิจิทัลโดยง่าย
หากพบสัญญาณผิดปกติในย่าน DVB-T2 จึงต้องพิจารณา Harmonic ลำดับสูงการผสมกับความถี่อื่นภายในสถานีหรือความผิดปกติของอุปกรณ์เพิ่มเติมไม่ควรสรุปทันทีว่าเกิดจาก FM สองความถี่นี้โดยตรง
🛠️ แนวทางตรวจสอบที่ถูกต้อง
การตรวจสอบควรทำเป็นลำดับดังนี้
📈 วัดสัญญาณที่เอาต์พุตของเครื่องส่งแต่ละเครื่องก่อนเข้า Filter
📈 วัดหลัง Filter ของแต่ละช่อง
📈 วัดที่จุดรวมหลัง Combiner
📈 วัดที่ Test Port หรือ Directional Coupler ของระบบสายอากาศ
📈 ตรวจสอบ Forward Power และ Reflected Power
📈 วัด Return Loss และ Isolation ด้วย Vector Network Analyzer
📈 ตรวจสอบ MER, Shoulder และ Spectrum Mask ของ DVB-T2
📈 ตรวจสอบหน้าแปลน คอนเน็กเตอร์ Rigid Line และจุด Bonding
📈 ทดลองลดกำลังหรือปิดเครื่องส่งทีละเครื่องเพื่อดูว่าสัญญาณผิดปกติเปลี่ยนแปลงหรือไม่
วิธีปิดหรือเปิดเครื่องส่งทีละระบบจะช่วยแยกได้ว่าสัญญาณแปลกปลอมเกิดจากเครื่องส่งตัวใดหรือเกิดเฉพาะเมื่อหลายระบบทำงานพร้อมกัน
✅ ทางวิศวกรรม
ระบบโทรทัศน์ดิจิทัล DVB-T2 สามารถทำงานร่วมกับระบบ FM ในสถานีเดียวกันหรือบนเสาเดียวกันได้ เนื่องจากอยู่คนละย่านความถี่และระบบ Combiner ของ DVB-T2 มีชุดกรองความถี่คุณภาพสูงหลายตอน ช่วยควบคุมการส่งผ่านและเพิ่ม Isolation ระหว่างแต่ละ MUXอย่างไรก็ตาม Combiner ไม่ได้ทำให้ระบบปลอดจากปัญหาทุกกรณีหากมีจุดต่อเสื่อมสภาพ PA ทำงานไม่เป็นเชิงเส้น ค่า VSWR สูง หรือเกิด PIM ก็ยังสามารถสร้างสัญญาณแปลกปลอมได้ดังนั้นการพิจารณาว่ามีผลกระทบหรือไม่ต้องอาศัยผลการตรวจวัดจริงทั้งก่อนและหลัง Combiner ควบคู่กับการตรวจสอบสภาพทางกายภาพของระบบไม่ควรตัดสินจากการที่ FM และ DVB-T2 ติดตั้งอยู่ในบริเวณเดียวกันเพียงอย่างเดียวครับ